نمایشگاه نقاشی «بیان و انتزاع » شناسنامه موج نوی نقاشی ایران است که از میانه دهه 40 شمسی در ایران شکل گرفته است.


  سال ها بود موج کمال الملک و شاگردانش جریان داشت و پس از رسیدن به نوعی تکرار موج نوی نقاشی ایران توسط جمعی از نقاشان ایرانی در شرایطی شکل گرفت که اتفاقا بیست و اندی سال از موج نقاشی انتزاعی در جهان می گذشت. آنها متوجه این جریان شدند و به نقاشی انتزاعی روی آوردند و طرز تازه ای از هنر را در زمینه نقاشی ایرانی به وجود آوردند.

رفته رفته تعداد این هنرمندان بیشتر شد و چهره هایی مانند حسین کاظمی، بهجت صدر، ایران درودی و مسعود عربشاهی نقاشی انتزاعی را در ایران گسترش دادند و پا را فراتر گذاشتند و فکر کردند نقاشی انتزاعی باید بخشی از هویت ایرانی را هم بازتاب دهد. آنها با استفاده از ردیف رنگ های ایرانی، موتیف های شناخته شده ایرانی و حتی کلاژ کردن عناصر ایرانی سعی کردند نقاشی انتزاعی، ایرانی را پدید آورند که در این کار موفقیت نسبی هم داشتند.

در این بین موج نقاشی انتزاعی ایران را فرا گرفت و در میانه دهه 50 که تا دهه 60 هم ادامه پیدا کرد فراگیرترین موج نقاشی بین هنرمندان ایرانی شد تا جایی که تمام نگارخانه های ایران بخصوص در میانه دهه 50 لبریز از نقاشی های انتزاعی شدند و حتی تا امروز هم سیستم آموزشی دانشگاه ها و آموزشگاه های آزاد هنری محور اصلی آموزششان، نقاشی انتزاعی است. اما این نقاشی انتزاعی که امروز در ایران جریان دارد با نحوه خلق و اشاعه اش تفاوت های بسیاری کرده است.

این روزها گالری پردیس ملت نمایشگاهی از چکیده سال ها نقاشی انتزاعی ایران برپا کرده است. فرناز محمدی به عنوان نمایشگاه گردان این اتفاق با انتخاب نمونه های شاخص، از روند تحول و تغییر نقاشی انتزاعی سعی کرده تغییرات زیبایی شناختی و حتی درونمایه ای که در این سال ها پیدا کرده را نشان دهد. در این نمایشگاه تفاوت نقاشی مسعود عربشاهی با نقاش جوانی مانند بیتا وکیلی و محسن عزیزی که آثارشان سه گونه مختلف نقاشی انتزاعی را شامل می شود نشان داده شده است.

عده ای عقیده دارند که نقاشی انتزاعی به یک نوع معاصریت رسیده و خودش را با جریان روز هنر هماهنگ کرده و سعی دارد با مولفه های هنری روز خودش را سازگار کند که بعضی از هنرمندان با تکه چسبانی ها و ورود اشیایی امروزی به بوم ها سعی می کنند بیانگراتر از همیشه حرف هایشان را در میان بگذارند. خیلی ها اعتقاد دارند نقاشی انتزاعی نوعی نقاشی ناب است که نقاش فارغ از هر نوع واکنشی به اتفاقات پیرامونی، سعی می کند فقط نقاشی کند و احساسش را روی بوم به نمایش درآورد. اما
در سال های اخیر نقاشی انتزاعی با بیان های متفاوت تری سعی کرده واکنش نقاش را هم نشان دهد.

انسانیت نقاش در نقاشی انتزاعی در روزگار فعلی با استفاده از مواد مختلف بیشتر از همیشه به چشم می آید و او سعی می کند گاهی نسبت به اتفاقاتی که در جهان امروز رخ می دهد خودش را صاحب نظر نشان داده و یک واکنش جدی تری ارائه دهد. همچنان که از هنر معاصر انتظار می رود که صراحت بیشتری داشته باشد، نقاشی انتزاعی هم به نظر می رسد صراحت بیشتری پیدا کرده است.

کسانی که بوم را تخریب و آن را به چند قسمت تقسیم می کنند در واقع از تکه تکه شدن ها می گویند یا آنها که چند لایه پشت سر هم رنگ روی تابلوهایشان می گذارند از چند لایه شدن زندگی ها از پنهان شدن لایه های زیرین و از دغدغه های آدم ها که در وسعت سفید یا سیاه گم می شوند و از هزارپارگی ها می گویند.

در حالی که تمام گالری ها با نمایش نقاشی فیگوراتیو پیش می روند در گالری پردیس ملت این روزها یک تابلوی بسیار شکیلی از قطعات مهم نقاشی انتزاعی ایران بر روی دیوار است که ک��ر بسیار ارزشمندی است و حداقل هایی را برای یک فرصت مطالعاتی در اختیار مخاطبان قرار داده که ببینند در این سال ها چند نسل هنرمندان در حوزه نقاشی انتزاعی چه کارهایی انجام داده اند. در واقع می توان گفت در چنین روزهایی که توجه به نقاشی انتزاعی کمرنگ شده، برگزاری چنین نمایشگاه هایی یک موهبت است.

علی مرادخانی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پس از دیدار و گفت وگوهای بسیار با هنرمندان این نمایشگاه، درباره بیان و انتزاع گفت: اهمیت این نمایشگاه، در دربرگیری آثار نسل های مختلف نقاشی انتزاعی است که امکان مقایسه و مطالعه را فراهم می کند، بخصوص که آثار به نمایش درآمده از سطح بالای کیفی برخوردار است.

مرادخانی با تمجید از آثار جوانان نقاش و ابراز امیدواری از آینده بسیار خوبی که در انتظارشان است، اضافه کرد: در این نمایشگاه شاهد آثار ارزشمندی از هنرمندان پیشکسوت و جوان هستیم که جریان جدید فکری در هنر ایران را با ارائه آثاری متفاوت به لحاظ نوع رنگ، خطوط، حرکت و فضا نسبت به گذشته به وجود آورده اند. در واقع می توان گفت که در حال تجربه کردن یک دوره تحولی در زمینه آثار انتزاعی هستیم.

علیرضا سمیع آذر، مدرس تاریخ هنر و مولف کتاب «انقلاب مفهومی» نیز یکی از دیدارکنندگان از این نمایشگاه بود. او درباره این رویداد گفت: نمایشگاه نقاشی بیان و انتزاع حاصل بیش از نیم قرن تجربه هنر معاصر ایران در حوزه نقاشی انتزاعی است. این نمایشگاه دربرگیرنده سه نسل آثار هنرمندان نقاشی انتزاعی ایران است که نشان دهنده علاقه ایرانیان به این گونه هنری است. بخش اعظم نقاشی مدرنیستی در ایران بر محور آبستره شکل گرفته است. در این نمایشگاه می توان تشخیص داد چرا هنرمندان ایرانی به نقاشی آبستره اشتیاق نشان می دهند. نخست امکانی است که این نقاشی برای ارتباط با گذشته و میراث هنری و زیبایی شناختی ایران به وجود می آورد، زیرا از طریق این نقاشی می توان به دنیای بصری در معماری ایران و نیز در قالی، گبه و فرش ایرانی و حتی در تزئینات ایرانی اسلامی نفوذ کرد و جلوه هایی مدرن شده از آنها را در هنر امروزی دوباره پدید آورد.

انگیزه دوم به نوعی حس رهایی برمی گردد؛ به این معنا که هنرمند با متمرکز شدن به جهان انتزاع، خودش را از هرگونه واکنش نسبت به جهان بیرونی آزاد کرده و دیگر مجبور نیست به مسائل مربوط به حوزه های اجتماعی و تاریخی در کارش نقبی بزند و نقاشی اش را به رسانه ای برای اظهار نظر در مورد این مسائل تبدیل کند.

سمیع آذر این نمایشگاه نقاشی را از حیث کمیت آثار هنرمندان و در برگیری گرایش و زوایای دید مختلف نسبت به نقاشی آبستره در یک دهه گذشته، نمایشگاهی قدرتمند دانست و گفت: این نمایشگاه فرصت پژوهشی و مطالعاتی خوبی از یک گونه غالب از هنر معاصر ایران محسوب می شود که از ضریب فرهیختگی، قدرت فکری و ژرفای زیبایی شناختی قابل توجهی برخوردار است.

بیتا وکیلی یکی از نقاشان نسل معاصر است که رکورد 35 هزار دلاری درحراج کریستیز را کسب کرده است. او که با دو اثر بدون عنوان با تکنیک ترکیب مواد روی بوم در این نمایشگاه حضور دارد در مورد نمایشگاه بیان و انتزاع گفت: نقاشی انتزاعی تعریف خاصی دارد؛ از ویژگی های مهم نقاشی انتزاعی این است که با مدرنیسم شروع شده است. چندی پیش موج نقاشی فیگوراتیو در دنیا و ایران همه گیر شده بود و باعث شد بسیاری از هنرمندانی که نقاشی انتزاعی کار می کردند آگاهانه یا ناآگاهانه از این فضا دور شدند. بعضی که به کارشان اعتقاد داشتند در این فضا ماندند و سعی کردند نقاشی انتزاعی را که مربوط به مدرنیسم بود، وارد دوره معاصر کنند.

این مساله مستلزم آگاهی بیشتر و مطالعه در این زمینه بود. برگزاری چنین نمایشگاه هایی بسیار مفید است، زیرا باید به نقاشی انتزاعی با تعمق و آگاهی بیشتر نگاه کرد. آثاری که در این نمایشگاه به تماشا گذاشته شده است، مروری بر نسل های مختلف هنرمندان نقاشی انتزاعی است و امید است با برپایی چنین نمایشگاه هایی مخاطبان و هنرمندان در ایران با نقاشی انتزاعی آشتی کنند.

او در مورد آثاری که در این نمایشگاه ارائه داده است، گفت: این دو اثر از کارهای جدید من است که به روال آثار گذشته ام مفهوم زایش دارند. تفاوتی که این کارها با آثار انتزاعی در نمایشگاه های دیگر دارد و می توان آنها را آثار انتزاعی معاصر دانست، این است که در آنها از انواع رنگ های مختلف بدون هیچ محدودیتی بهره گرفته ام و رنگ های نئونی و شاد که بیشتر در نقاشی پاپ دیده ایم، در این آثار به کار رفته است. غیر از رنگ، از کلاژ انواع فلزات نیز در کارها استفاده کرده ام.

المان دیگری که شاید در آثار من کمتر باشد، اما در نقاشی انتزاعی معاصر دیده شود استفاده از خوشنویسی یا اشاره هایی به خط در آثار است. در واقع در نقاشی انتزاعی معاصر هیچ مرزی میان نقاشی انتزاعی و فیگوراتیو وجود ندارد و این دو فضا آزادانه می توانند در هم حرکت کنند.

ایرج اسکندری، نقاش، طراح و مجسمه ساز پیشکسوت که با اثر بدون عنوان ترکیب مواد روی بوم با ابعاد 180×180 در این نمایشگاه حضور دارد نیز در مورد بیان و انتزاع گفت: آثار ارائه شده در این نمایشگاه به لحاظ موضوعی با هم تناسب دارند، از این بابت برای برپایی چنین نمایشگاهی باید از فرناز محمدی که این آثار را گردهم آورده است، تشکر کرد.

او افزود: هنر ایرانی بر پایه هنر انتزاعی بنا شده است. طبیعتی که در نقاشی ایرانی می بینیم، طبیعتی مثالی است و گاهی به انتزاع صرف می رسد. فکر می کنم گرایش نقاشان ایرانی به انتزاع، ریشه در هویت ما دارد. نقاشی انتزاعی که امروز در ایران شاهد آن هستیم در ادامه هنر انتزاعی است که حدود300 سال پیش بر هنر ایران حاکم بوده است.

مصطفی دشتی، نقاش صاحب سبک که اثری با تکنیک اکریلیک روی بوم را در این نمایشگاه ارائه داده است با اشاره به فضای استاندارد گالری پردیس ملت و نور مناسب گالری گفت: برپایی نمایشگاه های جمعی، حرکت مفیدی است. در این نمایشگاه شاهد آن هستیم که همه هنرمندان حاضر بخصوص جوانان هنرمند نهایت سعی و تلاش خود را برای ارائه اثری با سطح کیفی بالا کرده اند.

او در مورد اثری که در این نمایشگاه عرضه کرده است، گفت: در این نمایشگاه اثری با تکنیک اکریلیک روی بوم با ابعاد 220×200 سانتی متر ارائه داده ام. این اثر بدون عنوان است و در ادامه آخرین دوره کارهای من محسوب می شود که ریشه در طبیعت دارد.

در این نمایشگاه آثار ٢٩ نقاش شامل پویا آریان پور، شیرین اتحادیه، شهریار احمدی، ایرج اسکندری، بابک اطمینانی، رضا افسری، رضا بهاروند، حمید پازوکی، همایون تک، محمدابراهیم جعفری، هادی جمالی، مهدی حسینی، وحید حکیم، رضا خدادادی، مصطفی دشتی، روشنا رستمی، آزاده رزاق دوست، همایون سلیمی، مسعود عربشاهی، نیکزاد عربشاهی، محسن عزیزی، حسین کاظمی، پریوش گنجی، فریده لاشایی، سیراک ملکونیان، علیرضا معصومی، احمد نصراللهی، بیتا وکیلی و هادی هزاوه ای روی دیوار رفته است.

«بیان و انتزاع» تا شانزدهم اردیبهشت ١٣٩٣ روی دیوارهای گالری پردیس ملت واقع در خیابان ولی عصر(عج)، بزرگراه نیایش، بزرگراه کردستان، سینما گالری پردیس ملت، طبقه منفی دو دایر است و علاقه مندان می توانند همه روزه از ساعت ١١ تا ٢١ از این آثار دیدن کنند.



گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
seemorgh.com/culture
منبع : jamejamonline.ir



مطالب پیشنهادی:
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه